گیریبکس اتوماتیک (قسمت سوم)

گیربکسهای اتوماتیک
)بخش سوم(

سیستم هیدرولیکی گیربکس اتوماتیک

سیستم هیدرولیکی

سیستم هیدرولیکی گیربکس وظیفه دارد فشار لازم برای بکار انداختن جعبه دنده را فراهم کند .

سیستم هیدرولیکی می توانید کارهای زیر را انجام دهد .

1-    سیال را به مبدل گشتاور می رساند .

2-    سیال تحت فشار را به سوی پمپ و کلاچ های چند صفحه ای هدایت می کند .

3-    قطعات داخلی را روغن کاری می کند .

4-    مبدل گشتاور و سایر قطعات متحرک را خنک می کند .

اجزای مهم سیستم هیدرولیکی عبارتند از :

1-    پمپ روغن

2-    پمپ های باندها

3-    کلاچ های چند صفحه ای

4-    پمپ سیلندر گیربکس

5-    گاورنر

6-    آکومولاتور

7-    سوپاپ های تعویض

روغن جعبه دنده از نوع مخصوصی است که ویسکوزیته آن با روغن موتور شماره SAE20 تقریباً برابر است . این روغن مواد مختلفی از قبیل مواد افزایش دهنده شاخص ویسکوزیته، مواد بازدارنده خورندگی و اکسایش ، ضد کف ،مقاوم در برابر فشار ، پخش کننده و کند کننده ریزش را در خود دارد .

رنگ روغن معمولاً سرخ است و نشت آن به آسانی قابل تشخیص است . دکسرون، رایج ترین نوع روغنی است که در جعبه دنده  های اتوماتیک استفاده شده است . روغن نوعF برای گیربکس های فورد مدل 1982 و قدیمی تر به کار می رود .    

روغن موتور نوع دکسرون برای مصرف در گیربکس هایی که کنترل گر الکترونیکی دارند توصیه می شود ، این جعبه دنده ها برای تعویض دنده شیر انتخاب کننده دارند .

ویسکوزیته روغن دکسرون IIE در سرما ثابت است .

سرد کردن روغن Oil Cooling :

گرمای بیش از حد روغن گیربکس می تواند به قطعات و عضو های اصطکاکی آسیب برساند ، گیربکس ها را برای جلو گیری از داغ شدن روغن به دستگاه های روغن سرد کن مجهز می کنند .

روغن سرد کن ها معمولا لوله ای است که در کف یا بغل رادیاتور موتور قرار دارد. دمای آب موتور از دمای روغن گیربکس کمتر است و گرمای روغن را می گیرد .

بعضی از خودرو ها روغن سرد کن کمکی دارند که یک مبادله گر گرمای کوچک است که به آن رادیاتور روغن نیز می گویند . رادیاتو روغن به صورت سری با لوله روغن سرد کن ، واقع در رادیاتور آب نصب می شود . روغن ابتدا از سرد کن اولیه می گذرد و سپس وارد رادیاتور روغن می شود .

اساس سیستم هیدرولیک :

اساس کار سیستم های هیدرولیکی بر قانون فشار پاسکال استوار گردیده است (P=F/A )

-         مخزن : انباره ای است که مایع هیدرولیک را در آن نگه داری می کنند .

-         پمپ : پمپ باعث تولید جریان می شود و به مایع نیرو وارد می کند . پمپ مایع داخل سیستم را جابجا می کند .

-         سوپاپ: سوپاپ یک تعدیل کننده است که به مایع جهت می دهد . بعضی سوپاپ ها مسیر جریان را قطع و وصل می کنند ولی سایر سوپاپ ها جریان را کنترل می کنند و فشار را تنظیم می کنند .

-         واحد های عمل کننده : وسیله ای است که انرژی حاصل از فشار هیدرولیکی را به مکانیکی تبدیل می کند . این واحد ها از مدل پیستون و سیلندر اند .

پمپ های هیدرولیکی :

دستگاهی است که برای اعمال نیرو به روغن به کار برده می شود ،در گیربکس های اتوماتیک،پمپ روغن محرک جلو به توپی مبدل گشتاور متصل است و از قدرت موتور نیرو می گیرد .

پمپ، قلب یک سیستم هیدرولیکی پرفشار است .

انواع پمپ های هیدرولیکی که در مبدل ها قابل استفاده اند به دو دسته تقسیم شده اند :

1.     پمپ های روتوری

2.     پمپ های دنده ای

 

در پمپ های روتوری هر دو عضو می چرخند ، روتور داخلی محرک و روتور خارجی متحرک است .

در پمپ های دنده ای عمل پمپ کردن شبیه نوع روتوری است، مادامیکه دنده داخلی ، خارجی را می چرخاند ،فضای بین دو دنده افزایش می یابد و عمل مکش انجام می گیرد و سپس بر اثر چرخش دنده ها فضای بین آنها کم می شود و روغن پمپ می گردد .

یک مسقم هلالی شکل بین دو دنده قرار می گیرد، در این حالت روغن در فضای بین مسقم و دندانه های هر دو چرخ دنده به محل خروجی حمل می گردد

پمپ دنده ای داخلی-خارجی جعبه دنده توربوهیدرا-ماتیک 350 اولدزموبیل

پمپ روتوری داخلی-خارجی جعبه دنده تورک فلایت کرایسلر

سوپاپ های هیدرولیکی:

وظیفه سوپاپ ها در سیستم های هیدرولیکی، کنترل تحریک کننده ها می باشد .

سوپاپ ها عموما به دو دسته تقسیم می شوند :

1.     سوپاپ های تعیین مسیر

2.     سوپاپ های تنظیم فشار

تنگنا یا مانع:

وسیله ای است ساده برای کنترل جریان و فشار و یک مانع برای جریان روغن که از سرعت روغن می کاهد .

وقتی که جریان به تنگنا می رسد ، فضای کافی برای عبور آن وجود ندارد و روغن متراکم شده و فشار پمپ افزایش می یابد و یک فشار حاصل می گردد. در مدارات هیدرولیکی تنگنا یک وسیله ی ساده برای پایین آوردن فشار است .

فشار گاورنر

گاورنر یک وسیله حساس به سرعت است که فشار هیدرولیکی را متناسب با سرعت محور خروجی تغییر میدهد . فشار گاورنر تعویض دنده را متناسب با سرعت خودرو کنترل می کند، گاور نر حرکت خود را از شفت خروجی گیربکس دریافت می کند .

پمپ، فشار اصلی را به گاورنر می رساند ، وقتی محور خروجی با دور کم می چرخد نیروی گریز از مرکز تاثیر کمی بر وزنه های گاورنر دارد . در این حالت گاورنر فشار کمی را به یک طرف شیر راه دهنده وارد می کند ، با افزایش سرعت شفت خروجی، گیربکس و خودرو ، وزنه ها به طرف خارج متمایل می شوند و در نتیجه شیر  راه دهنده بیشر باز می شود و فشار گاورنر افزایش می یابد .

سوپاپ گاورنر مربوط به اولدزموبیل – جنرال موتور

به طرف دیگر شیر راه دهنده ، فشاری متناسب با وضعیت دریچه ی گاز موتور تغییر می کند، این فشار را فشار گاز می نامند و متناسب با بار وارد بر موتور تغییر می کند .

اهرم بندی متاسب بین موتور و گیربکس باعث می شود تا با حرکت پدال گاز،فشار وارد بر شیر افزایش یابد. این شیر را شیر تعدیل نیز می گویند.

آکومولاتور

برای جلوگیری از درگیری یک باره و نرم شدن درگیری کلاج و پمپ ها و باند ها از آکومولاتور استفاده شده است .

آکومولاتور اساسا یک مخزن روغنی است که به مدار هیدرولیکی هر باند یا کلاج متصل است. در داخل آکومولاتور یک پیستون و یک فنر قرار دارد . وقتی قرار است دنده عوض شود فشار روغن به یک طرف پیستون آکومولاتور هدایت می شود، روغن به پیستون فشار وارد می کند و پیستون بر نیروی فنر غلبه می کند و طول سیلندر را می پیماید . فقط در این وضعیت است که تمام فشار روغن به کلاج یا پمپ باند قفل کننده وارد می شود و لذا درگیری نرم تری صورت می گیرد .

سیستم هیدرولیکی ساده شده جعبه دنده خودکار . این سیستم هیدرولیکی بسته به نیاز عملیاتی ،بست را کاراندازی و آزا و کلاج را درگیر و خلاص می کند .

شکل فوق یک گیربکس 5 دنده اتوماتیک GM مدل 4L60 را نشان می دهد ، و با یک برش مرکزی کلیه قطعات داخلی آن نمایش داده شده است .

درج با ذکر منبع بلامانع است.

تنظیم:مهردادنکوکار

/ 0 نظر / 20 بازدید