دفتر طراحی و فنی مهندسی فرزانگان

طراحی قطعات صنعتی شما با برترین نرم افزار های روز دنیا...

گیریبکس اتوماتیک (قسمت دوم)

گیربکسهای اتوماتیک
(بخش دوم)

تورک کنوتور ها (مبدل گشتاور)

مبدل های گشتاور یا تورک کنورتور ،نوعی کوپلینگ هیدرولیکی است . در این دستگاه از یک سیال مانن روغن جعبه دنده و روتور های پره دار برای انتقال توان از محوری به محور دیگر استفاده می شود. مبدل گشتاور با روغن اتوماتیک پر می شود . وقتی موتور روشن است توان میل لنگ از طریق این سیال به محور ورودی گیربوکس انتقال می یابد. در شکل زیرساختمان مبدل گشتاور و نحوه حرکت سیال در آن نشان داده شده است.

 

ساختمان مبدل گشتاور و نحوه حرکت سیال در آن

این اعضا عبارتند از : پمپ ،توربین،استاتور و کلاچ یکطرفه

 پمپ:

روتور پره دارای است که به صفحه محرک متصل است و محرک مبدل گشتاور است.

توربین:

روتور پره داری است که به محور یا شفت ورودی گیربکس متصل است و عضو متحرک است.

زمانی که مبدل گشتاور قفل نباشد ، توربین آهسته تر از پمپ می گردد.

وقتی موتور روشن است ،سیال بین پره های پمپ بر اثر نیروی گریز از مرکز به طرف بیرون رانده می شود،این سیال به پره های  توربین برخورد می کند و آن را همراه با شفت ورودی گیربکس می چرخاند . پس پره های سیال را به مرکز توربین میراند و به سمت پمپ باز میگردانند. شکل فوق مسیر حرکت روغن را نیز نشان می دهد.

استاتور:

برای کار آمدی بیشتر مبدل گشتاور ،عضو سومی به نام استاتور بین پره های پمپ و توربین قرار می گیرد. استاتور پره های خمیده ای دارد که جهت حرکت سیال را پس از خروج از توربین تغییر می دهند در نتیجه سیال از میان پمپ می گذردو سپس با نیروی کمکی به پره های توربین فشار وارد می آورد و به چرخش آن کمک می کند.در مبدل های گشتاور ، عملتقویت گشتاور نیز انجام می گیرد. بعضی  مبدل های دارای استاتور مضاعف هستند که این نوع استاتور ها مانند استاتورساده کار می کنند اما تقویت گشتاور آنها دو برابر است ،یعنی بازای هر یک N.M گشتاور اعمال شده به مبدل گشتاور دو   N.M  گشتاور به شفت گیربکس اعمال می شود .

 

کلاچ یکطرفه :

وقتی سرعت خودرو به حد نرمال برسد، توربین شروع به جذب پمپ می کند و در این حالت اختلاف سرعت توربین و پمپ کاهش میابد ، سیالی که توربین را ترک می کند سرعتی دو برابر سرعت پمپ دارد . اگر استاتور وجود نداشته باشد این سیال وارد پمپ می شود و به پشت استاتور برخورد می کند .

برای این که استاتور بتواند از سر راه کنار برود ، استاتور را را روی کلاچ یکطرفه نصب می کنند، کلاچ یکطرفه وسیله ی  مکانیکی است که گشتاور را در یک جهت انتقال می دهد و در جهت عکس آزادنه می چرخد . وقتی اختلاف سرعت پمپ و توربین زیاد شود سیالی که توربین را را ترک می کند سعی دارد استاتور را را در جهت عکس بچرخاند و در نتیجه کلاچ یک طرفه استاتور را به محورش قفل می کند .

شکل زیر یک نوع کلاچ یکطرفه غلطکی که استاتور روی آن نصب شده است را نشان می دهد .

 

کلاچ غلتکی که استاتور مبدل گشتاور را روی آن نصب می کنند .

پره های استاتور و قرار گرفتن کلاچ یکطرفه

 

در این شکل می توانید مدل پره ها ، زاویه ی انحنای پره های پمپ و توربین را در دو قسمت پره های داخلی و خارجی با هم مقایسه کنید .

عامل اصلی حرکت سیال در گردش های نهایی آن زاویه ی بین پره های پمپ و توربین است .

 

در این شکل جهت حرکت سیال از بین پره های پمپ و برخورد با توربین و برگشت به سمت پمپ نشان داده شده است .

 

 

ارتباط استاتور و نحوه جایگزینی آن بین توربین و پمپ نشان داده شده است .

 

حرکت سیال بعد از گذشتت از توربین و برخورد با پره های استاتور و تعویض جهت حرکت روغن نشان داده شده است .

 

با مقایسه دو شکل زیر می توانید تاثیر ورود استاتور را در دوره های اولیه ی موتور ملاحظه کنید .

جهت حرکت روغن تغییر پیدا می کند و خاصیت انعکاس دهنده بودن استاتور باعث تولید نیروی گریز از مرکز می شود، نیروی گریز از مرکز باعث می شود تا گشتاور وردوی به مبدل گشتاور تقویت شود و گاها مضاعف گردد .

 

 کپی از مطلب با ذکر منبع مجاز است.